1.Sự hình thành của trường phái hội họa ấn tượng
Trường phái hội họa ấn tượng là một trào lưu xuất phát từ thủ đô Paris của Pháp vào cuối thế kỷ thứ 19. Sự xuất hiện của trường phái này đã đánh dấu một bước tiến quan trọng của nền hội họa. Tên của trường phái này bắt nguồn từ bức tranh “Ấn tượng mặt trời mọc” của danh họa Pháp Claude Monet. Ngày 12-11-1974, Bưu chính Monaco phát hành một bộ tem về các bức tranh ấn tượng trong đó có bức “Ấn tượng mặt trời mọc” của Claude Monet. Đây là bức tranh khởi nguồn cho cái tên “Ấn Tượng”, một trường phái lớn trong lịch sử mỹ thuật thế giới. Năm 1874, ở Paris nước Pháp, nhà nhiếp ảnh Nadar (tên thật là Félix Tournachom), là người rất yêu văn học nghệ thuật, đã cho các họa sĩ trẻ mượn địa điểm để tố chức cuộc triển lãm lần đầu tiên của họ.
Nhưng cuộc “trình làng” đầu tiên đó không chỉ bị giới mỹ thuật hàn lâm và các nhà phê bình chỉ trích mà công chúng Paris cũng đồng tình chống lại. Họ la ó phản đối, công kích thứ hội họa “nhảm nhí” chẳng ra quy tắc gì: hình nét lòe nhòe, màu sắc quệt lung tung chả rõ hình khối. Từ bức tranh “Ấn tượng mặt trời mọc” của Claude Monet, một nhà phê bình đã mỉa mai gọi những họa sĩ trẻ này là những “họa sĩ ấn tượng”. Cái tên châm biếm ấy đã được những họa sĩ trẻ chấp nhận và sử dụng trong một cuộc triển lãm năm 1877. Không ai ngờ rằng, sau này, trường phái Ấn Tượng đã đi vào lịch sử mỹ thuật thế giới như một trường phái lớn.
Tuy vào giai đoạn đầu khi mới xuất hiện, trường phái hội họa này phải chịu nhiều sự chỉ trích do bị cho là phá cách, đe dọa các truyền thống từ xưa của hội họa phương tây và chỉ nhận được rất ít sự ủng hộ của các họa sĩ và các nhà buôn tranh. Nhưng dần dần với sự thay đổi của lịch sử, trường phái hội họa ấn tượng bắt đầu được sự chú ý của công chúng. Đến năm 1900, tiếng tăm và ảnh hưởng của các họa sĩ theo phong cách ấn tượng đã lan ra khắp châu Âu và Mỹ và lôi kéo nhiều họa sĩ khác tham gia và trường phái này.
2. Đặc trưng trong sáng tác của hội họa ấn tượng
Khác với các giai trường phái hội họa khác, trường phái hộ họa ấn tượng có những đặc trưng cơ bản sau
Chủ đề: các bức tranh ấn tượng thường mang chủ đề hiện đại, hướng về thiên nhiên, các phong cảnh đẹp của nước Pháp, hoặc đơn giản chỉ là những con người bình thường, các buổi đi picnic… Trường phái Ấn Tượng là một bước tiến quan trọng của hội họa trong việc đi sâu nghiên cứu màu sắc, ánh sáng và không khí ngoài trời. Trước khi có trường phái Ấn Tượng thì hầu hết họa sĩ vẽ tranh trong xưởng họa, thể hiện trong tranh mình ánh sáng của xưởng họa, cho dù chủ đề trên tranh là sự việc xảy ra ngoài trời. Hội họa Ấn Tượng ra đời cho ta thấy trong thiên nhiên không có màu sắc nào cố định mà luôn luôn thay đổi từng giờ, từng ngày và từng mùa trong năm.
Kỹ thuật, đường nét: chủ trương trong các bức tranh ấn tượng là nhằm ghi lại những khoảnh khắc tức thời nên thường được vẽ nhanh, các nét vẽ ngắn, thô,các họa sĩ thường không chú ý nhiều đến độ chi tiết của các vật thể trên tranh tạo cảm giác bức tranh chưa hoàn chỉnh . Có thể thấy là với hội họa Ấn Tượng, cách tạo hình hoàn chỉnh trọn vẹn trước kia đã dần dần bị phá vỡ. Những nét cọ tách bạch, dứt khoát và những vệt màu ngày càng rút ngắn, thay thế cho các mặt sơn di nhẵn hay cách vờn khối quen thuộc. Dần dà trong tranh, nét màu chuyển hẳn thành những vệt ngắn hay lốm đốm, lấm tấm nhỏ.
Màu sắc: các bức tranh ấn tượng có màu sắc rực rỡ, đối chọi với nhau, có sự pha trộn không hạn chế giữa các màu với nhau nhằm tạo nên những hiệu ứng cho
thị giác. Về sự tương phản của màu sắc, những họa sĩ Ấn Tượng không pha màu trên bảng pha màu khi vẽ mà chỉ để những màu gần nhau rồi chúng “tự pha màu” trong nhãn cầu người xem khi khoảng cách giữa bức tranh và người xem vừa tầm.
3.Tác giả, tác phẩm tiêu biểu
Một trong những tác giả tiêu biểu của giai đoạn này là họa sĩ Claude Monet (1840-1926) người Pháp, ông chính là một trong những người sáng lập ra trường phái hội họa ấn tượng, được mệnh danh là “Người cha của hội họa ấn tượng”. Tranh của ông chú ý tới thiên nhiên, coi trọng diễn tả ánh sáng và màu sắc, ghi lại sự tươi mới của ấn tượng ban đầu một cách trung thực tuyệt đối Tác phẩm tiêu biểu của ông là “Hoa súng”, “Ấn tượng mặt trời mọc” (Impression, soleil levant ), tên tác phẩm này của ông cũng đồng thời là tên của trường phái này.