Ở nước ta, trong những năm gần đây, thực trạng cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp đã trở thành một vấn đề nổi cộm, tuy chưa có một thống kê chính thức và toàn diện nào song qua các phương tiện thông tin đại chúng có thể thấy hành vi này diễn ra ngày càng phổ biến, mức độ theo chiều hướng trầm trọng hơn và cách thức ngày càng tinh vi hơn. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn đọc thông tin về hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp.

Hành vi cạnh tranh không lành mạnh là gì?

Theo quy định tại khoản 6, Điều 3, Luật Cạnh tranh 2018, hành vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi của doanh nghiệp trái với nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thương mại và các chuẩn mực khác trong kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thể gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác.

Hành vi nào bị coi là cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp?

Theo quy định tại Thông tư 11/2015/TT-BKHCN, hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp bao gồm:

Hành vi sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn, cụ thể:

• Sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn về chủ thể kinh doanh, hoạt động kinh doanh, nguồn gốc thương mại của hàng hóa, dịch vụ;
• Sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn về xuất xứ, cách sản xuất, tính năng, chất lượng, số lượng hoặc đặc điểm khác của hàng hóa, dịch vụ; về điều kiện cung cấp hàng hóa, dịch vụ;
• Sử dụng nhãn hiệu được bảo hộ tại một nước là thành viên của điều ước quốc tế có quy định cấm người đại diện hoặc đại lý của chủ sở hữu nhãn hiệu sử dụng nhãn hiệu đó mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cũng là thành viên, nếu người sử dụng là người đại diện hoặc đại lý của chủ sở hữu nhãn hiệu và việc sử dụng đó không được sự đồng ý của chủ sở hữu nhãn hiệu và không có lý do chính đáng;

Hành vi đăng ký, chiếm giữ quyền sử dụng hoặc sử dụng tên miền, cụ thể:

• Sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” có dãy ký tự trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, tên thương mại hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ hoặc được sử dụng rộng rãi để quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, chào hàng, bán hàng hóa, dịch vụ trùng, tương tự hoặc có liên quan trên trang thông tin điện tử mà địa chỉ tên miền đó dẫn tới; gây nhầm lẫn và lợi dụng hoặc làm thiệt hại đến uy tín, danh tiếng hoặc vật chất đối với chủ sở hữu nhãn hiệu, tên thương mại hoặc chỉ dẫn địa lý đó;
• Đăng ký, chiếm giữ quyền sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” có dãy ký tự trùng với nhãn hiệu, tên thương mại hoặc chỉ dẫn địa lý có uy tín, danh tiếng tại Việt Nam và có căn cứ chứng minh tổ chức, cá nhân chỉ đăng ký, chiếm giữ quyền sử dụng tên miền nhằm bán lại để kiếm lời hoặc cản trở chủ sở hữu nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý được bảo hộ đó đăng ký tên miền.

Hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp sẽ bị xử phạt như thế nào?

• Về xử phạt hành chính: Điều 14, Nghị định 99/2013/NĐ-CP quy định về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp
• Về xử lý hình sự: đối với cá nhân thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có yếu tố cấu thành tội phạm và có yêu cầu của chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý (người bị hại), thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 226 Bộ Luật Hình sự 2015 – Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, hình phạt tiền tới 1 tỉ đồng, phạt tù tới 3 năm. Đối với pháp nhân thương mại có hành vi vi phạm có thể bị phạt tiền tới 5 tỷ đồng, hoặc bị cấm hoạt động/đình chỉ hoạt động/cấm huy động vốn trong thời hạn nhất định

Như vậy, cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp thì bên bị yêu cầu xử lý không có quyền và lợi ích hợp pháp đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, tên thương mại đã được bảo hộ của chủ thể quyền.